Considerada tradicionalmente como unha fibra basta, o kenaf está atopando un lugar nos mercados electrónicos e de automoción. A súa combinación con PLA, un bioplástico que provén de fontes naturais como o millo, ilustra o novo enfoque no desenvolvemento dos materiais que estamos experimentando. 2009 foi declarado como o ano Internacional das Fibras Naturais e esta entrada é a terceira nunha serie dedicada a elas.
Qué é o kenaf?
O kenaf, ou Hibiscus Cannabinus, pertence á familia das Malvaceas e prodúcese en todos os continentes, pero os maiores produtores son Indios e A china. O kenaf e as súas fibras son a miúdo comparados co iute e o cánabo, cos que comparte moitas das aplicacións descritas a continuación:
- Usos tradicionais, de baixo valor: corda, cordel, téxtil, uso en cortes e en alimentación animal.
- Aplicacións innovadoras, de valor medio: papel, produtos de madeira, esteiras medioambientais, material absorbente para aceite e líquidos.
- Aceite de kenaf: comestible, tamén pode ser usado en cosmética, lubricantes ou produción de biofuel.
- Materiais compostos ou composites, alto valor: as fibras de kenaf poden ser usadas como recheo ou reforzo, con resinas epoxy ou termoplásticos.
Ademais de compartir moitas das citadas aplicacións, o kenaf comparte seu resistancia co cánabo e o yute, que os converte en cultivos dobremente ecolóxicos, xa que non requiren moita auga, pesticidas ou fertilizantes para medrar sans.
Produción
Samsung Cheil en Malaisia
Samsung Cheil, a filial coreana do grupo Samsung, estreaba en 2008 un centro para a recollida, procesamento, empaquetado e distribución da fibra de kenaf. Aínda que tradicionalmente dedicada ao negocio téxtil, Samsung Cheil diversificou o seu negocio para cubrir outro tipo de materiais e produtos químicos. A importancia estratéxica do centro en Malaisia, que é froito dun esforzo entre Samsung Cheil e Symphony Advance Sdn Bhd (SASB), é o desenvolvemento e comercialización de materiais compostos de plástico e fibras de kenaf. O obxectivo inicial é exportar 1000 toneladas ao mes, aínda que se prevee duplicar este volume cando se empece a comercializar o material en Xapón. O valor engadido da fibra de kenaf, cando é usada en materiais compostos, pode ser suficiente para permitir a substitución de tabaco polo cultivo de kenaf.
Kenaf Green Industries
Con sede en Israel, Kenaf Green Industries pon a disposición dos seus clientes o seu coñecemento sobre produción, transformación e comercialización de kenaf, axudando a novos produtores a establecer o seu negocio. Kenaf Green Industries comezou un proxecto piloto en Etiopía para Global Energy, tendo como obxectivo a plantación de 10,000 hectáreas de kenaf, que complementarán a produción actual de ricino.
Mellorando o papel
Segundo Treehugger, e o departamento de Agricultura dos Estados Unidos, USDA, o kenaf mellora o rendemento das árbores na fabricación de papel. As fibras de kenaf conteñen menos lignino que a polpa de madeira, e polo tanto facilitan o proceso de produción, reducindo custos enerxéticos. O uso de fibras de kenaf en papel tamén mellora as súas propiedades, facendoo máis resistente, máis branco e mellorando o resultado final da impresión. É por estas razóns por que tamén se usa en papel reciclado. O kenaf non é a única fibra, ou compoñente, natural que compite para substituír ás árbores como materia prima do papel. Outros candidatos son o cánabo, o bambú e o bagazo obtido da cana de azucre.
Vision paper é un produtor de papel que non usa árbores, nos Estados Unidos. Vision paper viuse afectado polo peche de fábricas de papel estadounidense e desde marzo do 2008 busca comprar o seu propio equipo, para seguir producindo de maneira independente papel de acordo con fibras de kenaf.
Composites ou materiais compostos
Toyota e os coches
Toyota investigou o uso de kenaf en aplicacións de automoción durante case unha década. Toyota usou kenaf como material no marco dunha porta no 2000, pero en 2008 xa o usaba en 5 compoñentes nun total de 27 modelos, principalmente de gama alta. Algúns dos primeiros exemplos de partes de coche onde Toyota usou kenaf:
- 2000: Celsior. Marco porta. Composite kenaf/polipropileno
- 2001: Brevis. Marco porta. Composite kenaf/polipropileno
- 2003: Harrier. Marco porta e panel de asento. Composite kenaf/polipropileno
- 2003: Raum. Cuberta de roda de recambio. Composite kenaf/ácido poliláctico
En maio do 2008, Toyota anunciou un acordo co Instituo Indonesio de Investigación do Tabaco e Fibras para levar a cabo un programa de desenvolvemento de sementes de kenaf. Toyota puxose como obxectivo o facer todas as partes do interior dos seus coches con materiais renovables, polo que o coñecemento sobre a produción do kenaf volveuse máis vital que nunca.
NEC e os móviles
A combinación de acedo poliláctico, PLA, e fibras de kenaf para crear un material biocomposto ou biocomposite como o usado para producir a peza do Raum do Toyota, é unha tendencia moi marcada no mercado dos materiais. Vimos exemplos de biocomposites, ademais de en aplicacións automotivas, en produtos electrónicos como é o caso do Eco-Mobile de NEC. Aquí vos traduzo a definición de NEC do seu Eco-Mobile:
Un móbil cuxa cuberta está feita de bioplástico reforzado con fibras de kenaf. O material consiste en acedo poliláctico proveniente de millo ao que se lle engadiron fibras de kenaf e un aditivo de NEC como axentes de reforzo. O novo bioplástico ten mellores propiedades mecánicas e maior resistencia á calor que o PLA e o seu proceso de produción reduce á metade as emisións de CO2 orixinadas por un plástico convencional. É a primeira vez que se usa un material con tales credenciais medioambientais para producir a cuberta dun móbil. O Eco Eco-Mobile foi sacado ao mercado o 10 de marzo do 2006 por NTT DoCoMo baixo o nome comercial “FOMA (R) N701iECO”.
Conclusión
O kenaf, como a maioría das fibras naturais, segue mantendo un gran potencial por explotar no mundo dos materiais. O seu uso en combinación con bioplásticos podería mellorar as propiedades destes, abrindo novas aplicacións para ambos os dous materiais.
Entradas de mundomaterial relacionadas:
2009 Ano Internacional das Fibras Naturais: o Fique en Colombia
2009 Ano Internacional das Fibras Naturais
Radiador de coche en bioplástico
Outras fontes de información:
Samsung Cheil Kenaf Malaysian project: http://www.bernama.com/bernama/v5/newsindex.php?id=354548
Try Out the 5 Best Kinds of Tree-Free Paper: http://planetgreen.discovery.com/work-connect/tree-free-paper.html
Composites with PLA used in automotive; http://www.toyota.co.jp/en/environment/recycle/design/recycle.html
Presentation on kenaf and automotive applicatiosn by Toyota: http://www.bc.bangor.ac.uk/suscomp/assets/pdf/car%20components.pdf
NEC Eco-Mobile: http://www.nec.co.jp/eco/en/annual2006/02/2-1.html



